Gemeenten riskeren vertraging bouw door missende parkeernormen

Bijna driekwart van de gemeenten werkt met verouderde parkeernormen of heeft geen normen vastgesteld. Dat blijkt uit onderzoek van Goudappel onder alle Nederlandse gemeenten. Volgens het adviesbureau kunnen te hoge parkeereisen nieuwbouw vertragen en plannen financieel moeilijker haalbaar maken.

Volgens Laurens Ebbers, adviseur parkeren en locatieontwikkeling bij Goudappel, is het belangrijk dat parkeernormen, die bepalen hoeveel parkeerplaatsen bij nieuwbouw moeten worden aangelegd, aansluiten op het actuele autobezit en reisgedrag van bewoners.
‘Als je daar geen rekening mee houdt en één standaard parkeernorm hanteert, kunnen gemeenten te veel parkeerplaatsen eisen bij nieuwbouw.' Zulke eisen raken volgens hem de ruimte voor groen, speelplekken of extra woningen.
Volgens Goudappel heeft 26 procent van de Nederlandse gemeenten actuele parkeernormen. Bijna twee derde (63 procent) werkt met verouderde normen. Nog eens 11 procent heeft helemaal geen parkeernormen vastgesteld.

Vertraging nieuwbouw

De actualiteit van die normen is relevant voor de woningbouwopgave. Uit cijfers van Volkshuisvesting Nederland blijkt dat alle gemeenten plannen hebben voor woningbouw. Goudappel stelt dat verouderde parkeereisen bouwplannen kunnen vertragen, omdat ontwerpen moeten worden aangepast of extra budget nodig is.
‘Als er te hoge parkeereisen gelden, moet er meer ruimte en budget naar parkeren’, zegt Ebbers. ‘Hierdoor moeten bouwplannen worden aangepast en ontstaat vertraging in het planproces.’
Ook Annet Dijk-Schepman, adviseur en procesmanager parkeren en locatieontwikkeling bij Goudappel, wijst op de gevolgen voor de haalbaarheid. ‘Als gemeenten te veel parkeerplaatsen verplicht stellen door verouderde normen die niet aansluiten op de huidige situatie, kunnen bouwprojecten financieel moeilijk haalbaar worden.’
Volgens de adviseur en procesmanager kan dat ertoe leiden dat op een locatie minder woningen komen dan nodig is. Goudappel wijst erop dat parkeerruimte niet alleen geld kost, maar ook ruimte vraagt die niet kan worden gebruikt voor woningen, groen, spelen of ontmoeting.
In eerder onderzoek stelde Goudappel al dat parkeerkencijfers niet bedoeld zijn om één-op-één als harde norm over te nemen. Het bureau pleitte toen voor lokaal passend parkeerbeleid, gebaseerd op het werkelijke autobezit en de kwaliteit van alternatieven zoals openbaar vervoer, fiets en deelmobiliteit.

Differentiatie per woning

De Nationale Prestatieafspraken 2025-2035 vragen volgens Goudappel om meer gedifferentieerde parkeernormen. ‘Voor sociale huurwoningen is het autobezit bijvoorbeeld lager dan gemiddeld. Hier moet je rekening mee houden’, vervolgt Dijk-Schepman.
Volgens haar moeten gemeenten differentiëren naar woningtype, woninggrootte en locatie in de stad. Daarbij hoort ook de beschikbaarheid van alternatieven in de omgeving. Een appartement bij goede ov-verbindingen vraagt doorgaans om een andere benadering dan een woning op een minder goed bereikbare plek.
Die omslag vraagt wel om aanpassing van gemeentelijk beleid. ‘Dit kost tijd en geld, maar dan verlopen nieuwbouwprojecten over het algemeen wel soepeler’, zegt Dijk-Schepman. Goudappel adviseert beleid te baseren op CROW-parkeerkencijfers uit 2024 of lokale data over autobezit.

Betere balans

Goudappel noemt Haarlemmermeer, Almere en Eindhoven als voorbeelden van gemeenten met een hoge woningbouwopgave en actuele parkeernormen. Haarlemmermeer wil het aantal nieuwe woningen met 55 procent verhogen, Almere met 47 procent en Eindhoven met 34 procent.
Volgens Ebbers kan actueel parkeerbeleid in zulke gemeenten bijdragen aan haalbare projecten. Het helpt volgens hem bij ‘een betere balans tussen woningen, parkeerplaatsen, groen en voorzieningen in nieuwe woongebieden.’
Parkeernormen moeten volgens Goudappel passen bij autobezit, woningtype en omgeving. Dat voorkomt niet automatisch discussie over parkeren, maar biedt wel een concretere basis voor planvorming, onderhandelingen en ontwerpkeuzes bij nieuwbouwlocaties.
Bronnen: goudappel.nl, stadszaken.nl en vexpan.nl